Wszystko o witaminie D - niedobór, nadmiar i źródła

Jedna z najbardziej popularnych witamin, o których często się mówi. W zimie mówi się jak łatwo o jej niedobór, latem natomiast wychwala się zalety słońca, dzięki którym możemy się cieszyć większą ilością witaminy D. I bardzo dobrze, bo jest nie zastąpiona i bardzo ważna dla organizmu. Pomijając odpowiedzialność za mocne kości i zęby, odporność i prawidłową równowagę psychiczną, witamina D przekształca się w naszym organizmie w hormon, dokładnie w kalcytriol. Jest zatem prohormonem, o którego obecność w naszym organizmie musimy zadbać.

WITAMINA D:

To związki chemiczne z grupy steroidów organicznych rozpuszczalne w tłuszczach.
Wyróżniamy dwie formy:
- ergokalcyferol, witamina D2 - występuje w organizmach roślinnych i w drożdżach
- cholekalcyferol, witamina D3 - występuje w organizmach zwierzęcych
Jak już mówiłam w samym wstępie, witaminę D możemy zaliczyć nie tylko do samych witamin, ale również do prohormonów.
Jej działanie przede wszystkim skupia się na równoważeniu gospodarki wapniowo-fosforanowej, a zatem na mocnych kościach, zdrowych zębach, zapobieganiu osteoporozie itp. oraz na utrzymaniu prawidłowej struktury i funkcjonowania kośćca.

FUNKCJE I ZADANIA WITAMINY D:

• zwiększa odporność i działa antybakteryjnie
• chroni przed chorobami nowotworowymi 
• zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu
• odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego
• wpływa na mineralizację kości
• zapobiega bólom kostnym, zębów i chroni przed chorobami takimi jak: osteoporoza, krzywica, osteomalacja, stwardnienie rozsiane itp.
• wpływa korzystnie również na układ mięśniowy i nerwowy
• zwiększa siłę mięśni i masę mięśniową
• chroni i pomaga leczyć choroby tarczycy, m.in. chorobę Hashimoto

OBJAWY/SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU:

Wbrew pozorom nie tak łatwo jest mieć niedobór witaminy D, najczęściej zdarza się w okresie zimowym, kiedy to zaczyna brakować słońca. Jednak czasami nawet w upalne dni niektórzy właśnie przez brak tej witaminy cierpią na różne poważne choroby. Poniżej niektóre z nich, jeśli rozpoznajesz w którymś punkcie własną przypadłość, nie zaszkodzi przejść się do lekarza. A w międzyczasie wzbogacić dietę w składniki, które zawierają witaminy D bardzo dużo - powiem o nich trochę dalej.

niedobór witaminy D może skutkować i objawiać się:

• rozwojem krzywicy (u małych dzieci)
  
• rozwojem osteoporozy i osteomalacji (zmiękczeniem kości)
• częstymi zapaleniami kości i zębów
• wypadaniem zębów
• podatnością na infekcje
• bezsennością i brakiem apetytu
• osłabieniem odporności organizmu
• osłabieniem, spadkiem masy mięśniowej
• problemami z chodzeniem, bolesnymi skurczami
• przerostem tarczycy oraz nadczynnością
• poważnymi chorobami jak: stwardnienie rozsiane, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów
• większą podatnością na złośliwe nowotwory (szczególnie jelita grubego, piersi, prostaty i nerek)
• pogorszeniem pracy serca i zwiększeniem podatności na zawały czy udary
• zapaleniem spojówek
• zaburzeniem widzenia

nadmiar witaminy D - objawy:

• osłabienie
• bóle głowy
• nudności i brak apetytu
• zwiększenie pragnienia
• zwiększone oddawanie moczu
• bóle zębów, kości, stawów
• wymioty
• biegunka
• zatrucie
• złe samopoczucie
• senność
• świąd skóry
• zwiększona potliwość

nadmiar witaminy D - skutki:

• nagromadzenie się wapnia w tętnicach, sercu i nerkach - zaburzenie pracy serca, zaburzenie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego
• zwiększona podatność na kamicę pęcherzyka żółciowego i nerek
• niewydolność nerek
• choroby kości i deformacje (u noworodków)
• opóźnienie w rozwoju psychomotorycznym (u dzieci)

DZIENNE ZAPOTRZEBOWANIE:

Niestety ale nie możemy stwierdzić jednej, oszacowanej dawki, którą dziennie powinniśmy przyjmować, ponieważ witamina D wchłaniana jest również przez skórę. Wszelkie dawki jakie są podawane, ustalane są indywidualnie dla osób z niedoborem lub z chorobą spowodowaną niedoborem. Dlatego przy jakimkolwiek odchyleniu od normy - najlepiej skonsultować się z lekarzem. Nie wolno samemu suplementować witaminy D, jako że może dojść do przedawkowania.
Za bezpieczną dawkę uznaje się 50 µg na dzień.

ŹRÓDŁA WITAMINY D:

• tran, oleje rybne, ryby
• wątroba
• jaja, pełne mleko i jego przetwory
• dojrzewające sery
• oleje roślinne
• grzyby (shiitake)

KIEDY WARTO ZROBIĆ BADANIE (poziomu wit. D):

Sygnałami do wykonania takiego badania na pewno będą:

• osłabienia, zaniżona odporność, częste przeziębienia i infekcje
• trudności ze schudnięciem i z przybraniem masy mięśniowej
• zaburzenia wchłaniania wapnia i fosforu
• senność i brak apetytu
• częste złamania, choroby kości
• łuszczyca

Badanie powinny zrobić również osoby:

• z problemami z pamięcią, z demencją
• chore na nadciśnienie, choroby nerek i wątroby
• z chorobą trzewną, z zapaleniem jelit, z chorobą Leśniowskiego-Crohna
• z nowotworami złośliwymi

Na polepszenie wchłaniania witaminy D wpłyną inne witaminy, np. wit. C, wit. A, wit. E, kwasy tłuszczowe nienasycone i oczywiście promienie słoneczne.

Dbacie o witaminę D w diecie? Jak to u Was wygląda? :)

POZDRAWIAM :)